Tết không chỉ là dịp đoàn viên mà còn là thời điểm văn hóa ẩm thực thăng hoa rõ nét nhất trong năm. Nếu miền Bắc nổi bật với bánh chưng xanh và dưa hành, thì miền Nam lại ghi dấu bằng những món ăn béo thơm, đậm vị và mang nhiều tầng ý nghĩa biểu trưng. Mâm cơm ngày Tết phương Nam không đơn thuần để thưởng thức mà còn gửi gắm ước vọng về một năm mới sung túc, an lành và viên mãn. Cùng bigbendcoffee.com điểm qua top món ăn ngày Tết miền Nam gây thương nhớ nhé!
Tổng hợp 9 món ăn ngày Tết miền Nam khiến nhiều người say đắm
Dưới đây là danh sách các món ăn tiêu biểu thường xuất hiện trong những ngày đầu xuân ở miền Nam.
1. Bánh tét – Biểu tượng của sự sum vầy và kế thừa truyền thống
Khác với bánh chưng hình vuông của miền Bắc, bánh tét miền Nam có hình trụ dài, được gói bằng lá chuối và buộc chặt thành từng đòn chắc tay. Nguyên liệu cơ bản gồm nếp dẻo, đậu xanh và thịt mỡ, tuy nhiên theo thời gian, người dân đã sáng tạo thêm nhiều phiên bản như bánh tét lá cẩm, bánh tét lá dứa hay bánh tét gấc bắt mắt.
Hình dáng tròn dài của bánh tượng trưng cho sự tiếp nối, đủ đầy và gắn kết giữa các thế hệ trong gia đình. Trong những ngày Tết, lát bánh tét được cắt khoanh đều, bày biện trang trọng trên bàn thờ tổ tiên, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của người Việt.
2. Thịt kho tàu – Linh hồn của mâm cơm ngày xuân
Nếu phải chọn một cái tên đại diện cho món ăn ngày Tết miền Nam, đó chắc chắn là thịt kho tàu – hay còn gọi là thịt kho trứng nước dừa. Thịt ba chỉ hoặc thịt đùi được cắt thành khối vuông lớn, kho cùng trứng vịt và nước dừa tươi đến khi mềm rục và lên màu nâu hổ phách hấp dẫn.
Nước kho trong veo, sóng sánh vị ngọt thanh từ dừa hòa quyện cùng vị mặn dịu của nước mắm tạo nên hương vị đậm đà nhưng không gắt. Miếng thịt đủ ba lớp da – mỡ – nạc tượng trưng cho sự hài hòa âm dương, còn quả trứng tròn đầy gợi nhắc sự viên mãn. Đây là món ăn có thể bảo quản nhiều ngày, phù hợp với không khí Tết khi chợ búa tạm ngưng.
3. Canh khổ qua nhồi thịt – Gửi gắm ước mong “khổ qua”
Tên gọi “khổ qua” đã hàm chứa thông điệp: những vất vả của năm cũ sẽ trôi qua để đón điều tốt lành phía trước. Món canh được chế biến từ trái khổ qua nguyên vẹn, bỏ ruột và nhồi thịt heo xay trộn nấm mèo hoặc chả cá.
Nước dùng thanh nhẹ, vị đắng dịu hòa cùng vị ngọt của nhân thịt tạo nên tổng thể cân bằng. Bên cạnh ý nghĩa tinh thần, món ăn còn giúp thanh nhiệt, giảm cảm giác ngấy giữa những ngày Tết nhiều đạm và dầu mỡ.
4. Củ kiệu tôm khô – Món “bắt vị” đặc trưng
Củ kiệu muối chua được ngâm vừa độ, giữ được độ giòn và hương thơm tự nhiên. Khi trộn cùng tôm khô ngâm mềm, thêm chút đường và ớt tươi, món ăn trở nên hài hòa giữa vị chua – ngọt – mặn.
Đây là món ăn kèm lý tưởng với bánh tét hoặc thịt kho tàu, giúp cân bằng vị béo và kích thích vị giác. Không những vậy, củ kiệu còn được xem là biểu tượng của sự khởi đầu mới, tinh khiết và tươi sáng.
5. Dưa món – Giải pháp “chống ngán” kinh điển
Dưa món thường được làm từ củ cải trắng, cà rốt, su hào hoặc đu đủ xanh. Sau khi thái miếng vừa ăn, nguyên liệu được phơi nắng vài ngày rồi ngâm trong nước mắm pha đường và ớt.
Vị giòn dai, mằn mặn pha chút ngọt cay khiến dưa món trở thành “trợ thủ đắc lực” khi dùng kèm các món kho béo. Hũ dưa đặt trong gian bếp những ngày giáp Tết gần như là hình ảnh quen thuộc trong mọi gia đình miền Nam.
6. Chả giò và chả lụa – Tượng trưng cho phú quý, đủ đầy
Chả giò vàng ruộm với lớp vỏ giòn tan bao bọc phần nhân thịt, miến và rau củ băm nhuyễn. Khi ăn kèm rau sống và nước mắm chua ngọt, món ăn tạo nên sự kết hợp tròn vị, tượng trưng cho mong ước ấm no.
Trong khi đó, chả lụa được giã nhuyễn từ thịt heo, gói trong lá chuối và luộc chín. Miếng chả trắng mịn, điểm hạt tiêu đen nhỏ li ti biểu trưng cho sự thanh khiết và thịnh vượng. Đặc biệt đây còn là món ăn được sử dụng phổ biến trong các dịp đặc biệt, với cách trang trí và chế biến cực kì trang trọng và đặc biệt.
7. Gỏi gà xé phay – Thanh mát ngày xuân
Gỏi gà xé phay là món khai vị được nhiều gia đình miền Nam ưa chuộng. Để chế biến nên món này, phần thịt gà luộc xé nhỏ, trộn cùng hành tây, rau răm và nước mắm chua ngọt. Chỉ với một vài bước đơn giản, bạn đã có ngay món ăn có vị thanh nhẹ, tươi mát giúp cân bằng vị giác sau những món kho đậm đà.
8. Mứt dừa – Hương vị ngọt ngào đầu năm
Đây là món ăn đặc trưng trong dịp đặc biệt mà nhà nào cũng có chứ không gì món ăn ngày tết miền Nam. Khay mứt ngày Tết luôn hiện diện trên bàn trà tiếp khách. Trong đó, mứt dừa là lựa chọn phổ biến nhất. Dừa non được nạo sợi, ướp đường rồi sên khô đến khi kết tinh lớp áo trắng mịn bên ngoài.
Ngày nay, mứt dừa còn được biến tấu với màu sắc tự nhiên từ lá dứa, củ dền hay cà rốt, tạo nên vẻ ngoài rực rỡ tượng trưng cho tài lộc và hạnh phúc. Đặc biệt, việc tự tay chế biến cũng rất dễ dàng nên chỉ cần dành một chút thời gian là bạn đã có thể hoàn thiện khay đồ ăn đón khách rồi.
Tổng kết
Ẩm thực ngày Tết miền Nam là sự giao hòa giữa giá trị truyền thống và sáng tạo địa phương. Từ bánh tét, thịt kho tàu cho đến những món ăn kèm như củ kiệu hay dưa món, mỗi món ăn ngày Tết miền Nam đặc trưng đều chứa đựng ý nghĩa biểu trưng sâu sắc. Và nếu quan tâm đến các tin tức thể thao và đời sống thú vị, nhớ thường xuyên theo dõi website này nhé!